Elektronik Flight Bag Nedir?
Elektronik Uçuş Çantası (EFB), uçuş ekiplerinin uçuş yönetim görevlerini daha kolay ve verimli bir şekilde gerçekleştirmelerine yardımcı olacak uygulamaları barındıran dijital bir bilgi yönetim cihazıdır.
Pilotlar, ağır kâğıt haritaları, kılavuzları ve belgeleri taşımak yerine artık ihtiyaç duydukları her şeye şık bir tablet veya cihaz üzerinden sahipler.
EFB’nin Görevleri Nelerdir?
Uçuş öncesi dokümanlara hızlı erişimi, performans hesaplamaları (örneğin kalkış/iniş verileri), navigasyon ve hava durumu bilgileri, gerekli talimat ve prosedürlerin dijital görüntülenmesi, uçuşa dair plan ve rota verileri, check-list’ler ve kritik operasyonel bilgilere ulaşma konusunda yardımcı olur.
EFB’nin Tercih Edilmesinin Nedenleri Nelerdir?
Evrak işlerinde azalmaya yardımcı olurlar. Yazdırma, manuel güncelleme ve kâğıt kılavuzları taşıma ihtiyacını ortadan kaldırırlar. Bu da daha hızlı ve kolay bir doküman güncelleme süreci sağlar. EFB’ler ile bilgiye erişim daha hızlı ve kolaydır. Pilotlara, özel yazılımlar aracılığıyla çeşitli verilere erişme ve hızlıca hesaplama konusunda verimlilik sağlarlar. Renkler, köprü bağlantıları ve etkileşimli özelliklerle zenginleştirilmiş dokümantasyon, kullanımı daha kolay ve verimli hale getirirler. EFB’ler, hava durumu bilgileri ve uçağın konumu gibi gerçek zamanlı verileri navigasyon haritalarında görüntüleyerek pilotun uçuş sırasında farkındalığını artırmasına yardımcı olurlar. Kalkış, iniş ve acil durumlarda kritik bilgiler sağlarlar. Türbülans sırasında pilotlar panik yapmazlar ve sakin bir şekilde check-list’lerini kontrol ederler. Performans hesaplama hataları riskini azaltarak uçuş güvenliğini de artırırlar. Uçak performansını hesaplamak için performans yazılımı kullanmak, pilotlar için süreci basitleştirerek daha hızlı ve daha doğru sonuçlar elde edilmesini sağlar. Bu optimizasyon, artırılmış yük taşıma kapasitesi, daha yüksek FLEX sıcaklıkları ve daha hassas tahminler sağlayarak operasyonel verimliliği artırır. En önemli nedenlerden biri ise uçaklarda performans optimizasyonu ve kâğıt kullanımının azaltılması sağlanarak uçak operasyonlarının karbon ayak izinin en aza indirilmesine katkıda bulunmasıdır.
EFB’nin Sınıflandırılması
2 kategoriye ayrılırlar. İlki donanım türüdür. Fiziksel özelliklerine göre EFB’ler taşınabilir veya sabit olabilir.
Yazılım türüne göre ise operasyonel açıdan bakıldığında, bir EFB’de kullanılan yazılım, işlevselliği/kapasitesiyle karakterize edilir. İki tür uygulama yazılımı vardır: A Tipi ve B Tipi.
Elektronik seyahat çantaları (EFB’ler) başlangıçta yeteneklerini ve işlevlerini ayırt etmek için farklı donanım sınıflarına (Sınıf 1, Sınıf 2, Sınıf 3) ve yazılım türlerine (Tip A, Tip B, Tip C) ayrılmıştır. Daha sonra EFB basitleştirilmiş ve donanım, EASA ve ICAO yönergeleriyle uyumlu hale getirilmek üzere “taşınabilir” veya “kurulumlu” olarak yeniden sınıflandırılmıştır. Tip C uygulamaları daha sonradan kaldırılmıştır.
1.sınıf taşınabilir tablet veya dizüstü bilgisayar gibi cihazlardan oluşur ve kokpite sabitlenmesi zorunlu değildir. Genellikle doküman görüntüleme amacıyla kullanılırlar.
2.sınıf, kokpite sabitlenmiş ve uçak elektriğinden beslenebilen tabletlerdir; performans ve ağırlık–denge hesapları gibi daha gelişmiş görevlerde kullanılır.
3.sınıf ise uçağın avionik sistemlerine tam entegre olan ve sertifikalı uçak ekipmanı olarak kabul edilen sistemlerdir.
Tip A uygulamaları bilgilendirme amaçlı olup el kitapları ve prosedürleri içerir.
Tip B uygulamaları ise kalkış–iniş performansı ve ağırlık–denge gibi operasyonel hesaplamaları kapsamaktadır.
