Vardiyalı Çalışma Düzeni Nedir?
Aynı gün içerisinde değişik zaman dilimlerinde farklı işçi gruplarının çalıştırılması esasına dayanır. Vardiyalı çalışma sisteminde, çalışma süreleri işveren tarafından 24 saate yayılır ve vardiyalar çalışma saatlerine bağlı olarak belli periyotlarda değişerek sürekli devam eder. Vardiya sistemiyle operasyon, normal mesai saatleri dışına yayılarak işletmedeki kapasitenin, verimliliğin ve etkinliğin artırılması amaçlanmaktadır.
Kabin Ekibi -Pilotlar -Hava Trafik Kontrolörleri -Uçak Bakım Teknisyenleri -Yer hizmetinde Çalışan Memurlar
Havacılık sektöründe de farklı şekillerde uygulanan vardiya düzeni üçlü dörtlü ekipler arasında sabah 06.00-14.00 akşam 14.00-22.00 ve gece 22.00-06.00 saatleri arasında gerçekleşmektedir. Genellikle 2 günde bir vardiya saatleri değişmektedir.
Havacılık sektörü 7/24 hizmet anlayışının ve hizmetin devamlılığını gerektirdiğinden, dönüşümlü olarak ekipler, belirlenen saat dilimleri sonunda bir önceki ekibi devralmaktadır. Bu vardiya sisteminde 7/24 hizmet esasına göre vardiya ve ekip planlaması yapılmaktadır.
Vardiya sistemi uçuş ekibi için farklılıklar gösterir;
- Görev (duty)süresi bazlıdır.
- Bir gün sabah erken uçuş ertesi gün geç uçuşu olabilir.
- Uzun menzilli uçuşlar sonrası zorunlu dinlenme verilir
Vardiya Planlaması Nasıl Yapılır
Vardiya planlamaları aylık çizelge olarak hazırlanıp tatil ve izin günü planlamaları önceden yapılır. Gece gündüz geçişlerinde dinlenme süresi zorunlu olarak verilir. Sivil havacılık EASA/ ICAO kuralları uygulanır.
Zorlukları
- Biyolojik saatin bozulması
- Uyku düzensizliği
- Bazı personeller için jet lag etkisi
Havacılıkta vardiya sistemi ile çalışanlar için uyum ve disiplin gerektiren zorlu bir süreç olsa da uçuş güvenliğinin sağlanması ve hava taşımacılığının kesintisiz devam edebilmesi açısından büyük öneme sahiptir.
