Hidrolik Sistem Nedir?

Enerjiyi veya gücü bir yerden başka bir yere verimli bir şekilde iletme aracıdır. Bu enerjiyi iletmek için basınç altındaki sıvının kullandığı bir sistemdir. Hidrolik sistemler, motor gücünü alır ve bunu bir hidrolik pompa arayıcılığıyla hidrolik güce dönüştürür. Bu güç, bir aktüatör veya türbin vasıtasıyla uçağın her tarafına dağıtabilir. Hidrolik güç, bir aktüatör veya türbin vasıtasıyla mekanik güç yeniden dönüştürülebilir. Hidrolik sistemler, iniş takımı, frenler, kanatlar, spoilerlar ve uçuş kontrol yüzeyleri gibi çeşitli yapıları kontrol etmek için uçaklarda yaygın olarak kullanılır.

Hidrolik Sistemler Olmasa Kullanılabilecek Yöntemler

• Mekanik Sistemler(kablo-çubuk-makara)

İlk uçaklarda kullanılan bu yöntemde pilotun kumandaları doğrudan kablolar ve metal çubuklar arayıcılığıyla kanatçık(aileron), irtifa dümeni ve yön dümenine bağlıydı. Pilot kolu itince kablo çekilir ve kumanda yüzeyi hareket eder. Küçük uçaklarda bu sistem hala kullanımdadır. Örneğin ABD yapımı Pterodactly Ascender ultra hafif uçak

• Servo tablar ve aerodinamik yardımcılar

Hidrolik sistem olmadığında, pilotun uyguladığı kuvveti azaltmak için küçük yardımcı yüzeyler kullanılır.

Trim tab(servo tab): Ana kumanda yüzeyinin arkasında küçük bir parça hareket eder, hava akımı ana yüzeyi ’iterek’ döndürür. Böylece pilot az kuvvetle büyük yüzeyi hareket ettirir. Bu yöntem bazı uçaklarda kullanılır. Örneğin Boeing B-17 Flying Fortress, Douglas DC-3

 

• Elektrik Motorları (fly by wire):

Manual uçuş kumandaları elektronik bir ara yüz ile değiştiren gelişmiş uçak kumanda sistemi. Bu sistemde uçak pilottan bağımsız bilgisayar kontrollü basit bir yapay zekâya sahiptir. Örneğin Boeing 787 Dreamliner( geleneksel hidrolik azaltılmıştır)

Tamamen hidrolik sistemi kullanılmayan uçak yoktur. Bazı insansız hava araçları (İHA) larda hidrolik sistem bulunmayabilir. Büyük yolcu uçaklarında tamamen elektrikli kumanda sistemi henüz yeterli görülmemiştir.

Sonuç Olarak;

Bu sistemler kullanılabilir fakat hidrolik sistemler olmasaydı uçakların kontrolü çok daha sınırlı ve zor olurdu. Uçak büyüdükçe ve hız arttıkça kumanda yüzeylerini hareket ettirmek için gereken kuvvet artacaktır ve insan gücü yetersiz kalacaktır. Servo tab gibi aerodinamik yardımcılar veya güçlü elektrik motorlar kullanılmak zorunda kalınırdı fakat bunlarda yeterli kuvvet üretemez ağırlığı artar ve kontrolü zorlaştırırdı. Sonuç olarak hidrolik istemler olmadan modern büyük yolcu uçakları ve savaş uçakları kullanımı pratik olmaz, uçaklar daha küçük yavaş ve daha az manevra kabiliyetine sahip olurdu.